biri kitap mı dedi?…

“iflah olmaz bir okur” değilim. “kitabın altından girip üstünden çıkan ve hüüpp diye okuyup bitiriveren bir kitapkurdu” da değilim. “okuduğu kitaplardan notlar alıp karşılaştırmalı okuma-değerlendirmeler yapan bir entellektüel” hiç değilim. 

herhalde her ilkokul öğretmeni kitap okumanın düşünme ve konuşma becerileri üzerindeki faydalarından, kitabın verilebilecek ve alınabilecek en güzel hediye olduğundan, başka dünyalara açılan bir kapı ve en sadık arkadaş olduğundan bahsetmiştir/bahsetmektedir. sonra bu sözler demode/klişe/sıkıcı olur ve rafa kalkar. bu sözleri söylemek “out” (günümüzde gençler bu kelime yerine ne kullanıyor bilemedim ama kesin out değildir artık 🙂 ) olur. 

kitap okumak benim hayatımda hiç demode ya da out olmadı ama bir dönem yavaşladı. daha doğrusu sadece eğlenmek için okuma haline geldi. nasıl bir uyanışla, tam olarak hangi noktada yeniden kitap dünyasını keşfettim bilemiyorum ama -yine bir klişe olacaksa da- kendime içinde bulunduğumdan farklı bir dünya yaratmamı sağladı. bir kaçış yolu tanımladı. nasıl da herşeyden bihaber yaşadığımı, sadece benim aklıma gelmiştir dediklerimin üstüne ciltlerle felsefe yaptıklarını gördükçe iştahım kabardı. çünkü yeni birşey söyleyebilmek için söylenmiş tüm eski(!)leri görmek gerekiyordu.

bir süre sonra, kafamın içinde dolaşırken berrak görünen herşeyin söze döktüğümde karşılık bulmayan ve kafamdaki kadar net olmayan halini gördükçe daha çok kafamın içine ve kitapların dünyasına çekildim. sayıca veya hacimce çok kitap okumuyorum aslında. okuduklarım, okumayı bekleyenlerin yarısı bile değil. sadece kafa karışıklığımı sakinleştirecek ve aynı zamanda arttıracak, görece geç keşfedilmiş bir yöntem okumak benim için.

biraz zaman kaybettirse de uygulamalı öğrenilecek şeyleri kitaptan öğrenmek de daha rahatlatıcı benim için. photoshop kullanmayı kitaptan öğrenmiştim mesela. internette milyonlarca tarif bulabilecekken yemek kitapları almaya ve karıştırmaya doyamıyorum. yemek yapmaktan çok bakıyorum yani 🙂 örgü ve dikişi de öğrenmek için kitap ve dergilere başvurduğum doğrudur. özellikle bu sonuncusu deli işi gibi geliyor kulağa. ama daha önce birkaç kişiden öğrenmeye çalıştığım örgüyü en iyi kitaptan okuyarak anlayabildim desem? çünkü ben bir işin mantığını çözmeden onun üzerinde çalışamayan bir insanım. matematik problemi, araba kullanmak, bilgisayarda çizim yapmak ya da dikiş/örgü örmek; fark etmez. bana işleyiş düz mantıkla anlatılmalı ve ben onu yorumladığım şekilde kullanmalıyım. tabi ki bu hepimizin ya da çoğumuzun öğrenme biçimi. ama öğretme kısmında temel mantık yerine yorumlanan veya ezberlenen mantık aktarılmaya çalışılınca benim devreler yanıyor ve kitaplara koşuyorum.

görünen, kitap benim için hala iyi bir öğretici, koskocaman bir dünya, en güzel hediye ve çok iyi bir “arkadaş” gerçekten. klişe kılığında ama üzerine düşünülerek günışığına çıkarılmış gerçekler (!) bunlar 🙂

liste yapmayı da ne kadar sevdiğimi yazmıştım sanırım bir ara. bu sıralar kitap okuma şenliklerine, şenlik kategorileri ve listelerine sarmış durumdayım. ama dediğim gibi ben o listeleri bir ayda ya da mevsimde tamamlayacak kadar hızlı ve çok okumuyorum. kendi kategorilerimi yaratmak hoşuma gittiğinden ve okumadıklarımı temizleyebilmek için organize olmama yardımcı olabileceğinden listeler hazırladım. bunu da şöyle yaptım: kitaplığımın karşısına geçtim, bu yıl mutlaka okumam gereken kitapları seçtim şöyle hızlıca, sonra onlara kategoriler uydurdum. nasıl? 🙂

bu liste seneliktir, sonunda hediye verilmemektedir, puan hesaplaması/sıralama/çekiliş, vs. yapılmamaktadır, kullanmak ve ilham almak serbesttir. 🙂

1. yıllar önce adını duyup da mutlaka okumalıyım dediklerimden: süper iyi günler – mark haddon / iş bankası yayınları

2. önceki kitap fuarlarından kalma, eritileceklerden: şibumi – trevanian / e yayınları, karşılıklı yardımlaşma – pyotr kropotkin / kaos yayınları, deniz küstü – yaşar kemal / adam yayınları, kukla – ahmet ümit / om yayıncılık

3. adında bir hayvan ismi ya da hayvanla ilgili bir sözcük olanlardan: hayvan özgürleşmesi – peter singer / ayrıntı yayınları, hayvan yemek – jonathan safran foer / siren yayınları, kedi ve ölüm – erhan bener / ayrıntı yayınları, balinanın karnında – george orwell / *sel yayıncılık, bülbülü öldürmek – harper lee / *sel yayıncılık

4. e bu yazarla tanışayım artık dediklerimden: imkansızın şarkısı – haruki murakami / doğan kitap, tol – murat uyurkulak / metis kitap, körleşme – elias canetti / *sel yayıncılık

5. sinemaya da uyarlananlardan: trainspotting – irvine welsh / siren yayıncılık, yabana doğru – jon krakauer / siren yayıncılık, otomatik portakal – anthony burgess / iş bankası yayınları, gülün adı – umberto eco / can yayınları, 

6. okumadığımı söylemeye utandıklarımdan: bulantı – jean-paul sartre / can yayınları, aylak adam – yusuf atılgan / yapı kredi yayınları, kendine ait bir oda – virginia woolf / kırmızı kedi yayınları, saatleri ayarlama enstitüsü – ahmet hamdi tanpınar / dergah yayınları

7. doğduğum şehirde geçen bir hikaye/olay anlatan: adana’da bir nisan – daniel arsand / doğan kitap

8. indirim standları keşiflerinden: ilk kitap: sarı – serdar şekerci / ayrıntı yayınları, sweetmilk üçlemesi – erje ayden / *sel yayıncılık, kentlerin kraliçesi iki zamanlı aşk hikayesi – hakan senbir / okuyanus

9. hemencecik bitiverecek kısalardan: tembellik hakkı – paul lafargue / kırmızı kedi yayınları, borges ve sonsuz orangutan – luis fernando verissimo / monokl yayınları, aşk ve öbür duygular – türkay demir / okuyanus, cesaret beşlisi – michel faber / *sel yayıncılık, bitirgen – figen şakacı / iletişim yayınları

10. yayınevi ile ilk tanışmalardan: varlık ve piçlik – hakan akdoğan / aylak adam yayınları, m. kemaleddin’in meraklı romanları – m. kemaleddin / labirent yayınları, aborijinler – taşdan yılmaz / aylak kitap

11. her kıtadan bir yazar: bahçede felsefe – damon young (avustralya) / can yayınları, mağara – josé saramago (avrupa) / kırmızı kedi yayınları, aile reisinin kati devrilişi – najat el hachmi (afrika) / *sel yayıncılık, aynalar – eduardo galeano (güney amerika) / *sel yayıncılık, kayıp şeylerin bakım kılavuzu – jonathan evison (kuzey amerika) / domingo yayıncılık, ölümcül kimlikler – amin maalouf (asya) / yapı kredi yayınları

12. irlanda bağlantısı sebebiyle alınmış kitaplardanboğa güreşi – roddy doyle / *sel yayıncılık, ağaca tüneyen sweeny – flann o’brian / everest yayıncılık, sonsuzluklar – john banville / kırmızı kedi yayınları, bu yıl farklı olacak – maeve binchy / doğan kitap

13. öykülerden: yedi derste vicdan muhasebesi – yekta kopan / can yayınları,  atları bağlayın geceyi burada geçireceğiz – melisa kesmez / *sel yayıncılık, iskele – nazlı karabıyıkoğlu / alakarga yayıncılık

14. “psiko”: olağan psikopatlar – kevin dutton / domingo yayınları, içimdeki psikopat – james fallon / yabancı yayınları, bir psikiyatristin gizli defteri 2 – gary small & gigi vorgan – ntv yayınları, incelenen hayatlar – stephen grosz / yapı kredi yayınları, oedipus kompleksim – frank o’connor / *sel yayıncılık

15. sırf seriyi bitirmek için okunacaklardan: çi – azra kohen / destek yayınları, pi – azra kohen / destek yayınları

16. gitmeye heveslendirenlerden: seyahat sanatı – alain de botton / *sel yayıncılık, akdeniz – panait istrati / varlık yayınları

17. biraz tarih: 1913: fırtınadan önce – florian illies / can yayınları, türklerin tarihi – ilber ortaylı / timaş yayıncılık, katre-i matem – iskender pala / kapı yayınları

18. listenin kadın yazar ağırlığını arttırmak için uydurulmuş kategori – 2 türk, 2 ingiliz, 2 amerikan kadın yazar: ustam ve ben – elif şafak / doğan kitap, unutma dersleri – nermin yıldırım / doğan kitap, aşk ve arkadaşlık – jane austen / alakarga yayınları, tek meyve portakal değildir – jeanette winterson / *sel yayıncılık, mülksüzler – ursula k. le guin / metis kitap, kaybolma kılavuzu – rebecca solnit / encore

19. bonus: üzüm ve diğer şeyler – yaşar m. taşkale / artemis

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s