ddd büyüsü…

Yağmurlu ve soğuk, sürrealist bir Emirgan havası aldım bu haftasonu. Deli Dahi Dali ile buluşmaya en canlı renklerdeki kıyafetlerimden bir seçme yaparak gittim. O da şaşırdı zaten; gözlerini koskocaman açarak baktı üzerimdeki koyu yeşille canlı fuşyanın tuhaf uyumuna.:) Şöyle bıyıklarını burarak “gez bakalım sergiyi!” dedi “her ne kadar bu müzede adamakıllı gezmek zor olsa da…”

Sabancı Müzesi’nin konumuna, manzarasına, bahçesine, özenine ve müzecilik çabasına hayranım ama “sergi izleme” konusunda karmaşık ve zaman zaman keyifsiz olabiliyor. Bunun mimari yapısıyla ilgisi var mutlaka ama hocalarımın mekan tasarımı jürilerinde “buradaki ‘sirkülasyon’un nasıl olacağı hakkında ne düşünüyorsun?” sorularının önemini anlıyorum müzeye her gittiğimde.

Sergiyle ilgili diğer bir şikayetim ise o çok bilinen resimlerin çoğunun orijinallerini görememek oldu; oysa büyük bir heyecanla gitmiştim. Şu bir gerçek ki; internette veya kitaplarda göremeyeceğim eskiz ve illüstrasyonları sergide gördüm. “E daha ne istiyorsun?” da dedim kendime ama yine de o resimleri büyük ve gerçek(!) halleriyle görmek istedi gönlüm.


Her zamanki gibi işimizi son anlara bırakıp serginin bitmesine yakın gittik ki bu üşengeçlik bize özgü değilmiş; tablolara bakabilmek için bile kuyruklar oluşturduğumuzda fark ettim. O resimlerin içindeki dehanın şiddeti neyse artık; insanlar –ben dahil- gözünü bir öncekinden ayıramadan diğerine doğru ilerliyor ve tabi çarpışmalar, ayaklara basmalar, özür dilemeler…

DDD’nin eskiz, karalama dediği şeyler bile “nasıl bir adam bu” dedirtiyor insana. Çok motive edici bir yanı var kaleminin ve fırçasının. Hemen bir kalem bulup “çiziktirmek” istiyorsunuz; sanki o an o kadar iyi şeyler çıkartabilirsiniz de teknik eksikleriniz(!) yüzünden kaçırıyorsunuz fırsatı.:)


Sanatçı olmasının yanında büyük bir zanaatçı DDD. İnce detaylardaki mükemmeliyetçilik, sürrealizmin içindeki gerçekçilik, espri ve göndermeler gördüğü rüyaların içine çekiyor sizi de; kumlarda yürütüyor, saatler gibi akıtıyor, atom çekirdeği gibi patlatıyor…

Bir de kırmızı koltuk var… Öpen bir kırmızı dudağın üzerine oturuyorsunuz; bence mizah duygusunun kuvvetini anlatmaya yetecek bir simgedir. Üstelik rahatmış gibi görünen ama çok sert ve rahatsız bir koltuk, bu bir mesaj mıdır?:) Üzerine oturan iki kişiyi şeklinden ve kıvrımlarından dolayı birbirine yaklaştırıyor; ben de buradan “Semantik” e gönderme yapmak isterim!

Dehası kadar aşkı da deli; her eserinde Gala’ya bir gönderme var. Çılgın bakan gözleri Gala’ya bir başka bakıyor. Çizdiği, boyadığı kadar yazıyor da ona… Kendine olduğu kadar Gala’ya da hayran; bunu resimlerden çıkarabiliyorsunuz. Hatta beni en çok güldüren şeydi “tete a chateau”. (Şato kafa) Gala’nın bir fotoğrafında alnının üzerine yazılmıştı. Gerçek sebebi ne bilmiyorum; -DDD’yi kendi yorumumla izlemek istediğimden o dinleme cihazlarından almadım- ama bence bu gerçek aşkın ifadesiydi. Üçgen şeklinde bir alnı olan, ‘şahane bir güzel’ olmayan Gala’nın her haliyle Dali’yi kendine aşık ettiğinin ifadesi…

Hiç mütevazı değil:

“Modern sanatın kurtarıcısı olduğuma inanıyorum. Modern zamanların tüm devrimci deneyimlerini soylu bir biçimde ve güzellikle yüceltebilen, bütünleştirebilen ve mantığa yerleştirebilen bir tek ben varım.”

Sebebi de şu:

“Hırs olmayınca zeka kanatsız bir kuştur.”

Sırrı ise:

“Beni ölesiye sevindiren resimler yapıyorum, ufacık bir estetik kaygı duymadan, mutlak bir doğallıkla yaratıyorum, beni derin bir duyarlılıkla esinlendiren şeyleri ele alıyorum ve onları dürüstçe resmediyorum.”

Son olarak:

“Kusurların kutsal bir yanı olmuştur hep. Asla onları düzeltmeye kalkışmayın. Tam tersini yapın: Onları usa vurun, iyice anlayın. Ancak o zaman onları yüceltebilirsiniz.”

Salvador Dali’nin sözleri www.daliistanbulda.com sitesinden alınmıştır.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s